İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Kaliteli tıbbi yüz maskesi nasıl anlaşılır

Last updated on 25/09/2020

Dünyada 31 milyon, Türkiye’de ise 300 binden fazla insanı etkileyen Korona virüsten korunmada en önemli yöntem maske takılması. Acaba piyasadaki her maske bizi Korona virüsten korur mu? Kaliteli tıbbi yüz maskesi nasıl anlaşılır? Maskenin ÜTS kaydını nasıl sorgulayabilirim?

Kaç tür tıbbi yüz maskesi var

Tıbbi ve Tıbbi Olmayan olmak üzere 2 çeşit yüz maskesi vardır

Tıbbi maske

Tıbbi Yüz Maskeleri, asıl olarak takan kişinin vücudunda bulunan mikropları, nefes, öksürük, hapşırma gibi durumlarla ortama veya diğer kişilere bulaşmasını engellemek amacı ile tasarlanıyor.

Kaliteli tıbbi yüz maskesi nasıl anlaşılır - Tıbbi Yüz Maskesi
Kaliteli tıbbi yüz maskesi nasıl anlaşılır – Tıbbi Yüz Maskesi

Hasta kişinin ağız ve burnundan normal sesle konuşma sırasında dahi havaya mikrop saçılır. Mikroplar havada küçük su damlacıkları ile bir süre asılı kalırlar. Eğer hasta kişinin yüzünde maske var ise, su damlacıkları içerisindeki mikroplar maskeden dışarıya kolay kolay çıkamazlar.

Her 2 kişi de maske takar ise Korona virüs bulaşma riski %1’den azdır

Eğer hasta olan kişi maske takmaz ise, karşısındaki kişi maske takıyor olsa dahi havaya saçılan küçük damlacıkların önemli bir kısmı maskeden geçerek karşıdaki kişiye ulaşır.

Bu nedenle, tıbbi maskelerin asıl amacı takan kişiyi hastalıktan korumak değil, hasta kişinin hastalığı etrafına yaymamaktır.

Yapısı ve Üretimi 

Tıbbi Yüz Maskeleri, genel olarak dikdörtgen biçiminde olup, 3 ya da 4 oluşan bir yapıda üretiliyorlar.

1. ve 3. katmanlar Nonwoven kumaştan (Spunlaid – Nonwoven), orta katmanda bulunan ve filtreleme işlevini gören kumaşı ise (Meltblown) fiziksel olarak ve su / neme karşı korumak için tasarlanıyor.

Tıbbi Yüz Maske tabakaları
Tıbbi Yüz Maske tabakaları
Tıbbi Yüz Maske tabakaları
Tıbbi Yüz Maske tabakaları
Tıbbi Yüz Maske tabakaları
Tıbbi Yüz Maske tabakaları

Tıbbi Yüz Maske standartları nelerdir

Tıbbi Cihazlar Yönetmeliğine tabi olan Tıbbi Yüz Maskeleri, TS EN 14683:2019+AC standardına göre üretilmeli ve üzerine bu standarda ve Tıbbi Cihazlar Yönetmeliğine uygun olduğunu gösteren CE işareti bulunmalıdır.

TSE, COVID-19 ile mücadele kapsamında ihtiyaç duyulabilecek öncelikli standartlara erişimi ücretsiz hale getirdi

TSE
TSE

Türk Standardları Enstitüsü (TSE), CEN (Avrupa Standardizasyon Komitesi) ve CENELEC (Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi) ISO ve IEC ile birlikte, tıbbi cihazlar ve kişisel koruyucu ekipmanlarda dâhil olmak üzere bir dizi Avrupa Standardını (EN) ve ISO/IEC standartlarını salgınla mücadele çabalarını desteklemek üzere web üzerinden ücretsiz erişilebilir hale getirmiştir.

Konu ile ilgili duyuru, https://www.tse.org.tr/Icerik/HaberDetay?HaberID=15861 adresinde yer alıyor. İlgili yönergeleri takip ederek, başta TS EN 14683:2019+AC standardı olmak üzere birçok standarda ücretsiz bir şekilde erişilebiliyor.

TS EN 14683:2019+AC standardı uyarınca Tıbbi Yüz Maske özellikleri

TS EN 14683:2019+AC standardı uyarınca Tıbbi Yüz Maskeleri, bakteri filtrasyon verimliliğine göre iki tipe (Tip I ve Tip II) ayrılırken, Tip II ayrıca, maskenin sıçrama direnci olup olmamasına göre de sınıflandırılır.

TS EN 14683:2019+AC standardı uyarınca Tıbbi Yüz Maskeleri için performans gereklilikleri
TS EN 14683:2019+AC standardı uyarınca Tıbbi Yüz Maskeleri için performans gereklilikleri

Tıbbi yüz maskesi, tasarlanan kullanımı süresince parçalanmamalı, ayrılmamalı veya yırtılmamalıdır.

Kullanıcının burun, ağız ve çenesi üzerine sıkı bir şekilde takılabilmesini ve maskenin yan taraflarının yüze tam oturmasını sağlayan bir araca sahip olmalıdır.

Bakteri filtrasyon verimliliği (BFV), Çizelge 1’deki ilgili tip için verilen asgari değere uygun olmalıdır.

Asgari olarak, Tip I tıbbi yüz maskeleri özellikle epidemik veya pandemik durumlarda enfeksiyon yayılma riskini azaltmak amacıyla hastalar için kullanılır.

Tip II maskeler, ameliyathanelerde veya benzer şartlara sahip tıbbi ortamlarda özellikle profesyonel sağlık çalışanlarının kullanımı için tasarlanır.

Dikkate alınması gereken diğer bir etken, maskenin solukla dışarı verilen havadaki nemi emme ve dolayısıyla maskenin performansını daha uzun bir süre boyunca sürdürme kapasitesidir. Daha gelişmiş tasarımlar çok uzun süreli operasyonlar boyunca performanslarını kolaylıkla sürdürürken, daha az gelişmiş olanlar sadece kısa işlemler için tasarlanmıştır.

Tıbbi olmayan maske

Tıbbi olmayan sünger maske
Tıbbi olmayan sünger maske

Tıbbi olmayan maskeler dokunmuş ya da polipropilen gibi dokunmamış çeşitli türde kumaşlardan yapılır.

Tıbbi olmayan maske yapımında farklı kumaş kombinasyonları da kullanılabilir, katman sıralamaları
ve şekilleri de farklı olabilir. Bu kombinasyonlardan pek azı sistematik bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur ve bugün kullanılan tıbbi olmayan maskelerde tek bir tasarım, materyal seçimi, katman ya da şekil söz konusu değildir.

Kumaş ve materyal açısından sınırsız denebilecek kombinasyon filtrasyon ve solunum açısından da farklı sonuçlar vermektedir.

Hangi maske daha iyi korur

Maskesiz, 2 tür Tıbbi Olmayan Maske ve Tıbbi Maske ile etrafa damlacık yayılımları

Yukarıdaki videoda da görebileceğiniz üzere, en iyi koruma Tıbbi Maske ile sağlanıyor.

Çünkü, mikroskop altında daha net görülebileceği üzere bez maskelerin gözenekleri, Tıbbi Maskelere kıyasla çok daha büyük

Tıbbi olmayan bez maskeler ile Tıbbi Maskelerin mikroskop altında karşılaştırması
Tıbbi olmayan bez maskeler ile Tıbbi Maskelerin mikroskop altında karşılaştırması
Dr. Eser AĞAR- Maske İncelemesi

Satın alırken kaliteli tıbbi yüz maskesi nasıl anlaşılır

Maskenin ambalajı üzerinde yer alması gereken bilgiler:

– TS EN 14683:2019+AC standardı

-Çizelge 1’de belirtildiği gibi maskenin tip numarası

-CE işareti

-Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Ürün Takip Sistemi (ÜTS) kaydı

Maske kutusu şeffaf plastik ile sarılmalı, veya en ideali kutu içindeki maskeler tekli veya 5’li plastik ambalajlarda olmalı

Maske makasla kesildiğinde, 3 tabakadan oluştuğu ve bu tabakaların kolay kolay birbirinden ayrılmaması gerekiyor

Tıbbi Yüz Maske tabakaları
Tıbbi Yüz Maske tabakaları

Maskenin orta tabakasının tercihen Meltblown tabaka olması gerekiyor. Bu tabaka, çakmak ile kenarından yakıldığında alev almadan eriyerek diğer tarafa doğru toplanması gerekiyor

Meltblown tabaka çakmak testi
Kaliteli tıbbi yüz maskesi nasıl anlaşılır -Meltblown tabaka çakmak testi

Maskenin su geçirmez olması gerekiyor

Maske su geçirmemeli
Maske su geçirmemeli

Kulak lastiklerinin ultrasonik yöntemle veya iple dikilmesi, silikon veya benzeri yapıştırıcı kullanılmaması gerekiyor

Tıbbi Yüz Maskesi kulak lastik dikişi
Tıbbi Yüz Maskesi kulak lastik dikişi

Burun bölümüne şekil verecek, tercihen alüminyum veya plastik tel bulunması gerekiyor. Birçok maskede, kalitesiz ambalaj bağlama teli kullanılıyor ve bu da kişileri rahatsız ediyor. Özellikle çocukların burun kıkırdaklarına zarar veriyor

Tıbbi Yüz Maskesi Burun Teli
Tıbbi Yüz Maskesi Burun Teli

Ayrıca, maskenin iç katmanının terletmeyen kumaştan imal edilmiş olması da önemli bir husustur.

Maskenin ÜTS kaydı olup olmadığını nasıl sorgulayabilirim

Ürün Takip Sistemi (ÜTS) Projesi, ülkemizde üretilen veya ithal edilen tüm tıbbi cihazların ve kozmetik ürünlerin üretim bandından satılıp kullanıldığı yere kadar tekil ürün takibini sağlayabilmek, son kullanıcıya kadar ürünü izleyebilmek için geliştirilen bir projedir.

ÜTS kurumsal sitesine https://uts.saglik.gov.tr/ adresi ile ulaşılarak ayrıntılı bilgi alınabilir.

Ürün Takip Sistemi (ÜTS) - Ana Sayfa
Ürün Takip Sistemi (ÜTS) – Ana Sayfa

ÜTS’de kayıtlı ürün, firma bilgisi sorgulama, https://utsuygulama.saglik.gov.tr/UTS/vatandas#/vatTibbiCihazListele adresi ile yapılabiliyor

Ürün Takip Sistemi (ÜTS) - Ürün Sorgulama
Ürün Takip Sistemi (ÜTS) – Ürün Sorgulama – Kutu üzerindeki barkod numarasını buraya giriyor ve sorgula düğmesine tıklıyoruz
Ürün Takip Sistemi (ÜTS) - Ürün Sorgulama
Ürün Takip Sistemi (ÜTS) – Ürün Sorgulama – Birincil Ürün Numarasına tıkladığımızda ürün ile ilgili özet bilgiler geliyor.
Ürün Takip Sistemi (ÜTS) - Ürün Sorgulama - Etiket Bilgileri
Ürün Takip Sistemi (ÜTS) – Ürün Sorgulama – Etiket Bilgileri
Ürün Takip Sistemi (ÜTS) - Ürün Sorgulama - Künye Bilgileri
Ürün Takip Sistemi (ÜTS) – Ürün Sorgulama – Künye Bilgileri

ÜTS kayıt sorgulamanın en pratik yolu ÜTS Mobil yazılımı

Maske satın alırken akıllı telefonlarımıza indirebileceğimiz mobil yazılım ile ÜTS kayıtları olup olmadığını kolayca sorgulayabiliriz

ÜTS Mobil Kullanım Videosu

Ne yazık ki eczane, medikal ve büyük marketlerin bir bölümü dışında satışa çıkarılan birçok maskenin ÜTS’ye kayıtlı bulunmuyor

Eczane ve medikaller, il sağlık müdürlükleri tarafından sık sık denetleniyor. Ancak, eczane ve medikaller dışındaki satış yerleri, Sağlık Bakanlığı yetki alanı dışında olduğu için denetlenemiyor. Bu nedenle maske satın almadan önce ürünleri ÜTS Mobil ile kontrol etmemiz çok önemli.

KAYNAKLAR

Dünya Sağlık Örgütü – COVID-19 hastalığında maske kullanımına ilişkin öneriler

Effectiveness of Masks: Fast Answers with Automated SEM Analysis

Optical microscopic study of surface morphology and filtering efficiency of face masks

Konu ile ilgili diğer yazılarım

Kronik Hastalık Durum Belgesi Nasıl Alınır

İlk yorum yapan siz olun

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.